Magnetisme

Werkstukken en spreekbeurten

Een magneet trekt metalen voorwerpen aan. Deze kracht noemen we magnetisme. Je hebt er iedere dag mee te maken, want veel apparaten werken door magnetisme. Weet jij welke apparaten?

Hoe werkt een magneet?

Een magneet is een ijzeren voorwerp dat de stoffen ijzer en nikkel aantrekt. In een gewoon stuk ijzer zitten alle deeltjes door elkaar. In een magneet niet. Doordat de ijzerdeeltjes in een magneet allemaal dezelfde kant op wijzen is hij magnetisch. Een magneet heeft twee uiteinden: een noordpool en een zuidpool. Als je twee magneten met hun noordpool naar elkaar toebrengt stoten ze elkaar af. Een noordpool en een zuidpool trekken elkaar aan. Aan de uiteinden is de trekkracht van een magneet het grootst.

Magneten als motor

In de dynamo van je fiets zitten een spoel en een magneet. Als je de dynamo tegen je wiel klemt, gaat de de magneet langs de spoel draaien. Als jij fietst, komt er stroom in de spoel en kan je fietslicht branden. Maar je kunt ook stroom in een spoel laten stromen uit een batterij of uit het stopcontact. Een magneet en een spoel stoten elkaar af als er stroom door de spoel loopt. De magneet gaat dan bewegen, waardoor weer iets anders in beweging
wordt gebracht. Je hebt dan een elektromotor. Een boormachine, een mixer, een stofzuiger en nog veel meer apparaten werken door een elektromotor.

Kompas

De aarde is magnetisch, want het binnenste bestaat vooral uit ijzer. De aarde heeft, net als een magneet, een magnetische noordpool en een magnetische zuidpool. Deze liggen niet helemaal op dezelfde plaats als de gewone Noord- en Zuidpool. De Chinezen ontdekten rond 1200 dat een magnetisch naaldje altijd naar het noorden wijst. Om te zorgen dat het ijzer in de omgeving het naaldje niet kon laten bewegen, deden ze er een koperen doosje omheen. Met dit kompas konden ze op zee de richting bepalen.